Yapay Zekâ ve Grafik Tasarım: Güzel Görsel Yetiyor mu?
Yapay zekâ ile etkileyici görseller üretmek kolaylaşıyor. Peki mesajı anlaşılır kılan, şehrin kimliğini koruyan ve izleyiciyi düşünen kararları kim verecek?
Sakarya’da yapılacak bir kültür etkinliği için afiş hazırladığımızı düşünelim. Ekranda etkileyici bir görüntü var. Renkler uyumlu, ışık başarılı, ayrıntılar göz alıcı. Afişi gören biri durup bakıyor. Ardından soruyor: “Peki, etkinlik nerede? Saat kaçta?”
Cevapları bulmak için afişi büyütmek gerekiyorsa, tasarımın üzerinde biraz daha çalışmalıyız. Çünkü bir etkinlik afişi, insanların katılmasına yardımcı olduğu ölçüde görevini yerine getirir. Beğenilmek güzel; anlaşılmak ise bu işin temel şartıdır.
Yapay zekâ ile grafik tasarım arasındaki ilişkiye tam da buradan bakmak istiyorum. Artık görsel üretmek için elimizde güçlü araçlar var. Fakat ortaya çıkan görüntünün hangi ihtiyacı karşıladığını, kime seslendiğini ve ne anlattığını hâlâ sormamız gerekiyor.
Üretmek Kolaylaşınca Karar Vermek Önem Kazanıyor
Adobe’nin eğitim topluluğunda 5 Ekim’de yayımlanan ekim ayı yaratıcı çalışması, öğrencileri üretken yapay zekâ desteğiyle kendi yaratıcı kahramanlarını anlatan kartlar tasarlamaya davet ediyor. Bu, belirli bir eğitim etkinliği. Yine de görsel üretme araçlarının gündelik yaratıcı işlere nasıl katıldığını gösteren güncel bir örnek.
Bu imkânı küçümsemek doğru olmaz. Zihnindeki fikri çizerek anlatamayan birinin denemeler yapabilmesi, küçük bir işletmenin farklı görsel yaklaşımları karşılaştırabilmesi, tasarımcının ilk taslaklara daha hızlı ulaşabilmesi kıymetli. Bir düşünceyi görünür kılmanın önündeki bazı engeller azalıyor.
Fakat seçeneklerin çoğalması, seçimin kendiliğinden doğru yapılacağı anlamına gelmiyor. Önümüze gelen görseller arasında en gösterişli olanı seçmek kolay. O görselin neden doğru tercih olduğunu açıklayabilmek daha fazla düşünce istiyor. Bazen etkileyici bulduğumuz bir ayrıntı, anlatmak istediğimiz şeyin önüne geçebiliyor.
Önce Kime, Sonra Nasıl?
Tasarım süreci, “Bana güzel bir afiş yap” cümlesinden önce başlamalı. Bu afişi kim görecek? İnsanlardan ne yapmalarını bekliyoruz? Hangi bilgi ilk bakışta anlaşılmalı? Nerede yayımlanacak?
Bir gençlik etkinliğinin duyurusu ile yaşlıların da katılacağı bir mahalle buluşmasının duyurusu aynı ihtiyaçlara sahip olmayabilir. Yazının büyüklüğü, kullanılan kelimeler, renklerin birbirinden ayrılması ve bilginin sırası buna göre düşünülür. Tasarımcı, bu soruların cevaplarını görünür bir düzene dönüştürür.
Yapay zekâya verilen komut da bu hazırlık sayesinde güçlenir. Araca yalnızca bir üslup tarif etmek yerine, iletişim amacını anlatırız. Üretilen sonuçları değerlendirmek için de elimizde kişisel beğeniden daha sağlam ölçüler olur.
Sakarya’yı Anlatırken Sakarya’ya Bakmak
Başlangıçtaki varsayımsal afişe dönelim. Sakarya’daki bir etkinliği anlatmak için herhangi bir şehre ait olabilecek parlak bir manzara üretmek mümkün. Fakat o görüntünün bu şehirle kurduğu ilişkiyi ayrıca düşünmek gerekir.
Bir yerin kimliği, üzerine adını yazınca oluşmaz. Şehrin sokakları, üretimi, insanlarının gündelik alışkanlıkları ve ortak hafızası tasarımın malzemesidir. Bunları tanımadan hazırlanan çalışma, teknik açıdan başarılı olsa bile anlatmak istediği yere yabancı kalabilir.
Üstelik bir görsel, gerçekte bulunmayan bir mekânı varmış gibi gösterebilir. Etkinliğin yapılacağı salonu olduğundan farklı sunmak ya da hayalî bir yapıyı şehrin simgesi gibi kullanmak, izleyicide yanlış beklenti oluşturur. Temsilî görüntü kullandığımızda bunun anlaşılmasını sağlamak da tasarım kararının parçasıdır.
Yerel kurumların ve işletmelerin yapay zekâdan yararlanırken kendi fotoğraf arşivlerine, doğru mekân bilgilerine ve tutarlı bir görsel dile önem vermelerini değerli buluyorum. Hızlı üretim, şehri tanımaya ayırdığımız vaktin yerini almamalı.
İyi tasarım, izleyicinin dikkatini mesajın önemli olduğu yere yönlendirir.
Ekranda Güzel, Kullanıldığı Yerde Anlaşılır mı?
Bir tasarımı yalnızca büyük bilgisayar ekranında değerlendirmek yeterli olmayabilir. Telefon ekranında küçüldüğünde tarih okunuyor mu? Basılı afişte uzaktan bakınca ana bilgi seçiliyor mu? Renkleri ayırt etmekte zorlanan biri de mesajı anlayabiliyor mu?
Bunlar işi teslim etmeden önce denenebilecek somut sorular. Başka birine afişi gösterip etkinliğin nerede ve ne zaman olduğunu sormak bile işe yarar. İnsanların cevabı bulamadığı yerde, tasarımcının açıklaması yerine tasarımın kendisi düzelmelidir.
Tasarımcının Emeği Sonuçta Görünenden Fazladır
Yapay zekâ tartışmalarında tasarımcının yaptığı iş bazen yalnızca görüntü hazırlamaya indirgeniyor. Oysa ihtiyacı anlamak, yanlış yönü elemek, bilgiyi sıralamak ve yapılan tercihi gerekçelendirmek de bu emeğin içinde.
Bir müşteri her ayrıntının büyük olmasını isteyebilir. Her şeyin aynı anda öne çıkamayacağını anlatmak gerekir. Bazen bir süslemeyi kaldırmak, yeni bir görsel eklemekten daha faydalıdır. Sayfada bırakılan boşluk da karardır; izleyicinin gözünü dinlendirir ve önemli bilgiyi bulmasına yardımcı olur.
Bu yüzden yeni araçları öğrenirken görsel iletişimin temel sorularını ihmal etmemeliyiz. Yazının okunurluğu, görseller arasındaki ilişki, kültürel çağrışımlar ve anlatımın dürüstlüğü, kullandığımız programdan bağımsız olarak önem taşır. Teknolojiye hâkimiyet, bu birikimle birleştiğinde daha anlamlı bir üretime dönüşür.
Son Kontrolü Kim Yapacak?
Yayımlamadan önce tarihleri, adresleri, isimleri ve görselin oluşturduğu izlenimi kontrol eden bir insan olmalı. Yapay zekâdan yararlanmak bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Kurum adına yayımlanan çalışma, o kurumun insanlarla kurduğu ilişkinin bir parçasıdır.
Tasarımcı için de kendisine sorulabilecek iyi bir soru var: “Bu tercihi neden yaptım?” Cevap yalnızca “Araç böyle üretti” ise karar henüz yeterince sahiplenilmemiş olabilir. Seçtiğimiz görselin ve bıraktığımız boşluğun hesabını verebilmeliyiz.
Başta hayal ettiğimiz afişe son kez bakalım. İnsanlar onu görünce etkinliğin ne olduğunu anlıyor, yerini buluyor ve katılmaya karar verebiliyorsa, yapılan çalışma amacına yaklaşmıştır.
Yapay zekânın açtığı imkânları heyecanla deneyebiliriz. O imkânların içinden neyi seçeceğimize ise insanı, şehri ve anlatmak istediğimiz sözü düşünerek karar vermeliyiz. Güzel bir görsel dikkati çekebilir. İyi tasarım, o dikkate söyleyecek bir şey bulur.
İyi tasarım için dört soru. Görseller yapay zekâ ile üretilmiştir.
—
Yazarın diğer yazıları için tıklayınız.
The post Yapay Zekâ ve Grafik Tasarım: Güzel Görsel Yetiyor mu? first appeared on CRB Haber.
Bir yanıt yazın